Suplementacja w chorobie nowotworowej może przynieść korzyści, ale równie często może zaszkodzić. To, co naturalne, często uważamy za bezpieczne, ale nie zawsze tak jest. To, że dana substancja zwalcza wolne rodniki i może chronić przed rakiem, nie oznacza, że w wysokich dawkach będzie go leczyć. Suplementy produkowane wyłącznie na podstawie takiego uproszczenia to manipulacja. W tym artykule omówię suplementy, z którymi najczęściej zgłaszają się pacjenci onkologiczni.
Zastanawiasz się, jak wzmocnić organizm podczas choroby? Jak wesprzeć odporność lub wspomóc terapię? Naturalne jest, że w takiej sytuacji szukasz wsparcia. Problem w tym, że informacje często są sprzeczne, a lekarze nie zawsze mają czas na szczegółowe wyjaśnienia.
Suplementacja w profilaktyce a suplementacja w chorobie nowotworowej?
Wsparcie odporności w profilaktyce i wsparcie podczas leczenia onkologicznego to dwie różne sprawy. Choroba nowotworowa jest przewlekła, leczenie jest wieloetapowe a suplementacja powinna „iść za pacjentem” i uwzględniać jego aktualne potrzeby. Specjaliści z dużą trafnością są w stanie przewidzieć jakie skutki mogą pojawić się przy zaproponowanym schemacie leczenia i mają skuteczne narzędzia by im zapobiegać.
Takim narzędziem jest też suplementacja. Kluczem skutecznej suplementacji, szczególnie w chorobie nowotworowej, jest optymalizacja. Nie powinna ona polegać na automatycznym sięganiu po wszystko, co reklamowane jest „na odporność”.
W jakich sytuacjach suplementacja w chorobie nowotworowej powinna być włączona?
- gdy niedobór potwierdzony jest w badaniach (np. selen, żelazo, witamina D),
- gdy suplementacja dotyczy całej populacji (np. witamina D),
- gdy leczenie wymusza eliminację jakiejś grupy produktów (np. nietolerancja nabiału = potrzeba innego źródła wapnia),
- gdy chcemy przeciwdziałać skutkom ubocznym terapii (np. probiotyk przy antybiotykoterapii),
- gdy pacjent nie pokrywa zapotrzebowania energetycznego i traci masę ciała,
- gdy przez chorobę lub leczenie zaburzone jest wchłanianie składników odżywczych,
Dobra suplementacja opiera się na badaniach i indywidualnym dostosowaniu do pacjenta. Pamiętaj, że nadmiar suplementów może być równie groźny, jak ich niedobór. Na przykład wysokie dawki beta-karotenu mogą zwiększać ryzyko raka płuc u palaczy, a suplementacja witaminy E – ryzyko raka prostaty. Podobnie jest z selenem – choć u osób z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy może przynosić korzyści, u kobiet obciążonych rodzinnie ryzykiem raka piersi jego nadmiar może zwiększać ryzyko choroby.
Suplementacja w chorobie nowotworowej – 3 najważniejsze suplementy wspierające pacjentów onkologicznych
Wśród wielu dostępnych suplementów są trzy, które mają najlepiej udokumentowane działanie wspierające organizm w trakcie leczenia onkologicznego.
Witamina D – kluczowa dla odporności
Choć bardzo dużo wiemy o dobroczynnym działaniu witaminy D i roli we wspieraniu odporności i kondycji pacjentów leczonych z powodu chorób nowotworowych to badanie poziomu witaminy D nie jest rutynowo wykonywane na oddziałach onkologicznych.
Jeśli masz możliwość badaj poziom witaminy D raz w roku i poproś specjalistę o dobranie odpowiedniej dla Ciebie suplementacji.
Jak działa witamina D? Witamina ta jest immunomodulatorem, zatem jej stężenie wpływa na skuteczność terapii i odpowiedź organizmu na podane leczenie. Może hamować proliferację komórek nowotworowych – badania sugerują, że odpowiednie stężenie może wspierać mechanizmy apoptotyczne (programowaną śmierć komórek nowotworowych). Reguluje ekspresję genów – poprzez receptor VDR wpływa na mechanizmy wzrostu i różnicowania komórek.
Niedobór witaminy D to częsty problem u pacjentów onkologicznych. Lekarze z Narodowego Instytutu Onkologii pokazują, że 60 proc. pacjentów kwalifikowanych do leczenia onkologicznego ma skrajny niedobór witaminy D3. U ok. 30 proc. tych chorych, pomimo suplementacji, nie udaje się osiągnąć prawidłowego jej poziomu.
Objawem przedawkowanie witaminy D jest hiperkalcemia. Hiperkalcemia jest również najczęstszym powikłaniem metabolicznym u pacjentów z rozpoznanym nowotworem złośliwym. Do najczęstszych objawów hiperkalcemii należą ogólne osłabienie, problemy z koncentracją, zwiększone pragnienie i częste oddawanie moczu. Mogą pojawić się również zaparcia, brak apetytu, ból brzucha, nudności, wymioty i osłabienie mięśni.
Jeśli zgłosisz swojemu onkologowi takie objawy i zapomnisz powiedzieć mu, że od jakiegoś czasu suplementujesz megadawki witaminy D to w pierwszej kolejności pomyśli on, że to postęp choroby. To tylko jeden przykład na to, że „zwykła” witamina może zaszkodzić i że nadmiar może być równie zły jak niedobór. Suplementacja witaminy D jest istotna, ale powinna zawsze odbywać się po konsultacji z lekarzem.
Kwasy omega-3 – działanie przeciwzapalne, wsparcie odporności i wzmocnienie organizmu
Kwasy tłuszczowe omega-3, zwłaszcza kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA), wykazują silne działanie przeciwzapalne. Obniżają poziom cytokin prozapalnych, co może redukować przewlekły stan zapalny nasilany przez chorobę i leczenie.
- Kwasy omega-3 wspierają układ immunologiczny, wzmacniając odporność i poprawiając odpowiedź organizmu na leczenie. Ze względu na właściwości immunomodulujące kwasy omega-3 często wykorzystywane są w leczeniu żywieniowym pacjentów onkologicznych.
- Chronią masę mięśniową – EPA może przeciwdziałać wyniszczeniu nowotworowemu (kacheksji), zmniejszając utratę masy ciała i chroniąc tkankę mięśniową.
- Wspomagają układ sercowo-naczyniowy– omega-3 korzystnie wpływają na profil lipidowy, mogą zapobiegać zakrzepom i poprawiać elastyczność naczyń, co jest ważne, gdy leczenie onkologiczne zwiększa ryzyko chorób serca.
ONS – najlepszy suplement dla pacjentów onkologicznych
ONS (doustne suplementy pokarmowe) to specjalistyczne preparaty o wysokiej wartości odżywczej. Są polecane pacjentom z ryzykiem niedożywienia, ponieważ dostarczają niezbędnych składników w skoncentrowanej, łatwo przyswajalnej formie. ONS mogą pomóc w utrzymaniu prawidłowej masy ciała i zapewnieniu odpowiedniego bilansu białkowo-energetycznego, co jest kluczowe dla pacjentów w trakcie terapii onkologicznej.
Warto omówić ich wybór z dietetykiem klinicznym, aby dobrać odpowiedni preparat.
Suplementacja w chorobie nowotworowej – kluczowe witaminy i mikroelementy
W tej części artykułu szczegółowo omówimy kluczowe witaminy i mikroelementy suplementowane przez pacjentów onkologicznych. Dowiesz się, kiedy ich stosowanie jest bezpieczne i uzasadnione, a w jakich sytuacjach może wiązać się z ryzykiem lub niekorzystnymi interakcjami z leczeniem.
Witamina C – czy wlewy dożylne to dobry pomysł?
Witamina C jest niezbędnym składnikiem odżywczym, który odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, syntezie kolagenu i ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. W kontekście chorób nowotworowych jej rola budzi jednak wiele kontrowersji, zwłaszcza jeśli chodzi o stosowanie wysokich dawek w formie wlewów dożylnych.
Czy wysokie dawki witaminy C wspomagają leczenie nowotworów?
Teoria, że witamina C może działać przeciwnowotworowo, opiera się na kilku mechanizmach:
- Działanie antyoksydacyjne – neutralizacja wolnych rodników, które mogą uszkadzać DNA komórek.
- Potencjalne działanie prooksydacyjne – w bardzo wysokich stężeniach (osiąganych tylko przy podaniu dożylnym) witamina C może generować nadtlenek wodoru (H₂O₂), który teoretycznie może uszkadzać komórki nowotworowe.
- Wpływ na układ odpornościowy – teoretycznie może wspierać funkcjonowanie limfocytów i makrofagów.
Obecnie brak jednoznacznych dowodów na skuteczność wlewów z witaminą C w leczeniu chorób nowotworowych. Większość dostępnych badań nie wykazała jednoznacznego wpływu tej terapii na poprawę przeżycia pacjentów lub zwiększenia skuteczności leczenia onkologicznego. Wysokie dawki witaminy C podawane w formie wlewów dożylnych mogą kolidować z działaniem niektórych leków przeciwnowotworowych, takich jak cyklofosfamid, cisplatyna oraz inhibitory kinaz. Zawsze konsultuj z lekarzem stosowanie takich terapii, aby uniknąć obniżenia skuteczności leczenia.
Suplementację witaminy C można rozważyć w okresie jesienno – zimowym i u pacjentów, którzy z ze względu na skutki uboczne leczenia (np. biegunki po chemio- lub radioterapii) mają ograniczoną podaż świeżych warzyw i owoców.
Żelazo – kiedy warto suplementować, a kiedy lepiej unikać?
Żelazo jest często suplementowane przez pacjentów onkologicznych w związku z anemią. Niska hemoglobina i anemia może oznaczać konieczność odroczenia leczenia. Pamiętaj, że nie każda anemia wymaga suplementacji żelaza! Pacjent powinien zadbać, aby jego dieta była bogata w produkty zawierające dobrze przyswajalne formy żelaza oraz łączyć je z produktami zwiększającymi jego wchłanianie.”
U pacjentów leczących się z powodu choroby nowotworowej anemia najczęściej jest wielopłaszczyznowa i sama suplementacja żelaz nie wystarczy. Jeśli anemia jest wynikiem przewlekłego stanu zapalnego, a nie niedoboru żelaza – jego suplementacja może nasilać stres oksydacyjny. Mimo sumiennej suplementacji żelazo może nie podnieść hemoglobiny a powodować bóle brzucha i uciążliwe zaparcia. Niedobór żelaza potwierdzaj badaniami a suplementację konsultuj z lekarzem. Czasami konieczna jest inna droga podania lub dodatkowe działania.
Cynk
Jest mikropierwiastkiem, który wchodzi w skład pond 300 enzymów w organizmie i jest niezbędny do jego prawidłowego funkcjonowania. Utrzymuje równowagę jonową selenu, magnezu i miedzi.
Należy do onkopierwiastków. Bierze udział w regulacji odporności – cynk wpływa na aktywność limfocytów T, które są kluczowe w walce z infekcjami i nowotworami. Chroni komórki przed stresem oksydacyjnym – jest składnikiem enzymów antyoksydacyjnych (np. dysmutazy ponadtlenkowej). Wpływa na podział komórek i syntezę DNA – dlatego jest ważny, ale w kontekście nowotworów. Wspiera regenerację błon śluzowych i gojenie ran. Pełni funkcję detoksykacjyną w stosunku do metali ciężkich. Uważa się, że cynk ma działanie przeciwnowotworowe, hamując wzrost komórek nowotworowych i aktywując apoptozę.
Niedobór tego pierwiastka prowadzi m.in. do niedoborów odporności, zapaleni i nieprawidłowego gojenia ran.
Są obiecujące badania oceniające wpływ stężenia cynku na ryzyko rozwoju różnych nowotworów u kobiet i mężczyzn palących i nie, z mutacją genetyczną i bez ale te ustalenia wymagają dalszej obserwacji.
Selen
Selen (Se) to pierwiastek śladowy, który odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, ochronie przed stresem oksydacyjnym oraz regulacji procesów zapalnych. Jego rola w chorobach nowotworowych budzi jednak wiele kontrowersji – zarówno niedobór, jak i nadmiar mogą być problematyczne. Selen hamuje modyfikację białek odpowiedzialnych za proces nowotworzenia, hamuje również cykl komórkowy prowadząc do obumarcia komórki nowotworowej.
Zarówno niedobór, jak i nadmiar tego mikropierwiastka może mieć niekorzystny wpływ na organizm. Prowadzi to m.in. do zaburzeń pracy serca, zwyrodnienia serca i wątroby, zwiększenia ryzyka choroby nadciśnieniowej, ograniczenia sprawności układu odpornościowego, zaburzenia mineralizacji kości i prawidłowego wykształcania zębów, zaburzenia funkcji tarczycy oraz zwiększenia ryzyka chorób nowotworowych. Suplementacja selenem powinna być zawsze poprzedzona badaniem poziomu tego pierwiastka, ponieważ nie istnieją metody na szybkie usunięcie jego nadmiaru z organizmu.
Selen należy do przeciwutleniaczy więc może osłabić działanie terapii przeciwnowotworowej opartej o w wykorzystanie wolnych rodników.
Preparaty wielowitaminowe
Suplementy multiwitaminowe często kupowane są, by „wzmocnić organizm. Nie mamy jednak multiwitamin dedykowanych pacjentom onkologicznym tak jak to jest w przypadku kobiet ciężarnych. Składy preparatów wielowitaminowych są bardzo różne. Niektóra zawierają dodatki jakichś minerałów inne ziół. W niektórych preparatach wielowitaminowych składniki mogą konkurować ze sobą o wchłanianie, co ogranicza ich skuteczność. Z tego względu należy dokładnie analizować skład preparatów i skonsultować się ze specjalistą przed ich stosowaniem.
Dobra suplementacja opiera się na badaniach i indywidualnym dostosowaniu do pacjenta. Pamiętaj, że nadmiar suplementów może być równie groźny, jak ich niedobór.
Suplementacja w chorobie nowotworowej – przeciwutleniacze
Przeciwutleniacze, takie jak witaminy A, C i E, selen czy polifenole, odgrywają kluczową rolę w neutralizowaniu wolnych rodników, które mogą prowadzić do uszkodzeń DNA i rozwoju nowotworów. Ich odpowiedni poziom w diecie jest niezbędny dla zdrowia, ale suplementacja w chorobie nowotworowej budzi kontrowersje. Badania sugerują, że chociaż dieta bogata w antyoksydanty może wspierać organizm, ich izolowane przyjmowanie w wysokich dawkach może zaburzać skuteczność terapii onkologicznych, zwłaszcza chemio- i radioterapii.
Stres oksydacyjny, związany z nadmierną produkcją reaktywnych form tlenu (ROS), jest jednym z mechanizmów prowadzących do uszkodzeń komórkowych. Paradoksalnie jednak, ROS są także wykorzystywane przez organizm do niszczenia komórek nowotworowych. Dlatego nadmierna suplementacja antyoksydantów może osłabiać działanie terapii przeciwnowotworowych, które bazują na wykorzystaniu stresu oksydacyjnego do eliminacji komórek nowotworowych.
Antyoksydanty są kluczowe dla zdrowia, ich suplementacja w trakcie leczenia onkologicznego powinna być stosowana ostrożnie i jedynie przy udokumentowanych niedoborach. Zamiast syntetycznych preparatów, warto skupić się na dostarczaniu ich w naturalnej formie, poprzez dietę bogatą w warzywa, owoce, orzechy i pełnoziarniste produkty.
Główne antyoksydanty mogą działać synergistycznie lub komplementarnie – zwiększając wzajemnie swoje oddziaływanie.
Suplementacja w chorobie nowotworowej – fitochemikalia – naturalne, ale czy na pewno bezpieczne?
Wiele substancji aktywnych naturalnie występujących w przyprawach, warzywach i ziołach budzi zainteresowanie pacjentów onkologicznych. Badania laboratoryjne sugerują, że fitochemikalia mogą wpływać na różne procesy związane z nowotworzeniem: hamowanie wzrostu komórek nowotworowych, działanie przeciwzapalne czy antyoksydacyjne. Pamiętaj jednak, że suplementacja skoncentrowanych ekstraktów powinna być stosowana ostrożnie i zawsze konsultowana z lekarzem lub dietetykiem onkologicznym. Dobrej jakości suplementy zawierające fitochemikalia powinny być standaryzowane na zawartość substancji aktywnych, aby ich działanie było przewidywalne i bezpieczne.
Związki aktywne przypraw
Przyprawy takie jak kurkuma (kurkumina), pieprz (piperyna), papryczki chili (kapsaicyna), czosnek (allicyna), imbir (gingerole i shogaole) czy goździki (eugenol) zawierają substancje o potwierdzonych laboratoryjnie właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych. W badaniach in vitro obserwuje się, że te substancje mogą hamować wzrost niektórych komórek nowotworowych lub wspierać działanie wybranych leków przeciwnowotworowych. Jednak ich rzeczywista skuteczność terapeutyczna u pacjentów onkologicznych nadal wymaga potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Związki aktywne warzyw
Warzywa krzyżowe (brokuły, kalafior, kapusta, jarmuż, brukselka) oraz rośliny takie jak pietruszka, seler, cebula, jabłka i cytrusy zawierają substancje o wysokiej aktywności biologicznej, takie jak sulforafan, apigenina oraz indolo-3-karbinol. Związki te mają właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i mogą wspomagać mechanizmy detoksykacji. Niektóre badania sugerują ich potencjał ochronny zwłaszcza w nowotworach jelita grubego, prostaty czy piersi. Warto sięgać po nie w formie naturalnej (dieta bogata w warzywa), natomiast suplementacja powinna odbywać się ostrożnie, najlepiej pod kontrolą specjalisty.
Związki aktywne ziół
Do popularnych ziół stosowanych wspomagająco u pacjentów onkologicznych należy m.in. ostropest plamisty (Sylibum marianum), którego kluczową substancją aktywną jest sylimaryna. Sylimaryna działa hepatoprotekcyjnie – chroni komórki wątroby przed toksynami, stabilizuje ich błony komórkowe oraz wspiera regenerację hepatocytów. Ze względu na intensywny metabolizm leków stosowanych w terapii nowotworów suplementacja sylimaryną może być rozważana jako wsparcie w trakcie leczenia. Ważne jednak, aby stosować ją po konsultacji z lekarzem prowadzącym lub dietetykiem klinicznym, gdyż może wpływać na metabolizm niektórych leków.
Naturalne fitochemikalia obecne w diecie mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie pacjentów onkologicznych, jednak suplementacja skoncentrowanych ekstraktów powinna być przemyślana, ostrożna i skonsultowana ze specjalistą. Zawsze wybieraj suplementy standaryzowane na zawartość substancji aktywnych, aby zapewnić skuteczność i bezpieczeństwo terapii wspomagającej.
Suplementacja w chorobie nowotworowej – probiotyki
Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które wspierają zdrowie jelit i układu odpornościowego. W onkologii ich rola staje się coraz bardziej istotna, ponieważ chemioterapia, radioterapia oraz antybiotykoterapia często zaburzają mikrobiotę, prowadząc do biegunek, osłabienia odporności, stanów zapalnych i ogólnego pogorszenia samopoczucia pacjenta.
Jak probiotyki mogą wspierać pacjentów onkologicznych?
- Łagodzenie skutków ubocznych leczenia – probiotyki mogą redukować biegunkę indukowaną przez chemioterapię i radioterapię.
- Wsparcie odporności – wpływają na funkcjonowanie układu immunologicznego, co może być kluczowe w trakcie leczenia.
- Ochrona bariery jelitowej – wzmacniają błonę śluzową jelit, zmniejszając ryzyko przenikania toksyn i patogenów.
- Zmniejszenie stanu zapalnego – niektóre szczepy mogą działać przeciwzapalnie, co jest istotne w przypadku przewlekłego zapalenia towarzyszącego nowotworom.
Najlepiej przebadane szczepy probiotyczne w onkologii
- Lactobacillus rhamnosus GG – jeden z najlepiej przebadanych szczepów, wykazujący skuteczność w redukcji biegunek związanych z radioterapią i chemioterapią.
- Saccharomyces boulardii – probiotyczne drożdże, które pomagają w zapobieganiu biegunkom, zwłaszcza związanym z antybiotykoterapią.
- Lactobacillus plantarum 299v – może wspierać redukcję stanów zapalnych w jelitach i zmniejszać dyskomfort trawienny u pacjentów onkologicznych.
- Bifidobacterium longum – wspiera barierę jelitową, zmniejsza stan zapalny i może poprawiać ogólną kondycję mikrobioty.
Uwaga! Nie każdy probiotyk nadaje się dla pacjentów onkologicznych! Osoby z neutropenią (obniżoną liczbą neutrofili) powinny zachować szczególną ostrożność, ponieważ istnieje ryzyko infekcji bakteryjnych.
Nowa generacja probiotyków – przyszłość w terapii onkologicznej?
Tradycyjne probiotyki (Lactobacillus, Bifidobacterium) to nie wszystko. Nowe badania wskazują, że niektóre „nowoczesne” szczepy mogą mieć potencjał terapeutyczny w onkologii:
- Bacteroides fragilis – może wzmacniać odpowiedź immunologiczną na immunoterapię przeciwnowotworową.
- Faecalibacterium prausnitzii – ma silne właściwości przeciwzapalne, wspierając barierę jelitową i regulując mikrobiotę.
To obiecujące kierunki badań, ale ich stosowanie w onkologii wymaga dalszych badań klinicznych.
Probiotyki to nie wszystko – dieta prebiotyczna
Aby probiotyki działały skutecznie, trzeba dostarczyć im odpowiednie „pożywienie” – prebiotyki, czyli substancje stymulujące wzrost korzystnych bakterii. Należą do nich:
- Błonnik rozpuszczalny – owies, siemię lniane, nasiona chia.
- Inulina i fruktooligosacharydy (FOS) – czosnek, cebula, cykoria, banany.
- Skrobia oporna – schłodzone ugotowane ziemniaki, kasze, pełnoziarniste produkty.
Czy probiotyki są bezpieczne dla pacjentów onkologicznych?
- Nie każdy pacjent powinien przyjmować probiotyki!
- Konieczna jest ostrożność u pacjentów z osłabioną odpornością – szczególnie u osób z neutropenią lub ciężkim niedożywieniem.
- Niektóre szczepy mogą wchodzić w interakcje z lekami – np. Saccharomyces boulardii może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych.
- Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest indywidualny dobór preparatu po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.
Suplementacja w chorobie nowotworowej – praktyczne porady?
Nie każdy suplement jest taki sam. Suplementy to nie tylko skład, ale też jakość i forma. Na co zwrócić uwagę przy ich wyborze?
Jeśli możesz wybierze lek OTC. Jeśli wybrana substancja w tym statusie nie jest dostępna wybierze żywność specjalnego przeznaczenie medycznego a dopiero w następnej kolejności suplement.
- Forma substancji czynnej – np. w przypadku żelaza warto wybierać cytrynian lub glukonian, które są łagodniejsze dla przewodu pokarmowego niż siarczan żelaza.
- Forma podania – pacjenci onkologiczni mogą mieć trudności z połykaniem kapsułek. Warto szukać proszków, płynów lub tabletek musujących.
- Pora przyjmowania – niektóre suplementy (np. żelazo) wchłaniają się lepiej na czczo, inne (np. witamina D) wymagają spożycia z tłuszczem.
- Miejsce zakupu – najlepiej wybierać suplementy dostępne w aptekach lub do odbioru w aptece, gdzie warunki przechowywania są kontrolowane. Suplementy transportowane np. paczkomatami w upalne lub mroźne dni mogą utracić swoją jakość, więc ważny jest sposób przechowywania i transportu.
Suplementy zawierające substancje aktywne pochodzenia roślinnego (fitochemikalia) powinny być standaryzowane na zawartość składników aktywnych. Tylko wtedy ich działanie będzie przewidywalne i skuteczne.
Podsumowanie
Suplementacja w chorobie nowotworowej może przynieść wiele korzyści, ale nie zawsze jest konieczna czy bezpieczna. Kluczem jest indywidualne podejście i optymalizacja. Bezpieczna suplementacja to przede wszystkim ta, która uzupełnia potwierdzone niedobory, wspiera organizm podczas leczenia oraz minimalizuje skutki uboczne terapii.
Nie każdy suplement jest odpowiedni dla pacjentów onkologicznych, dlatego należy szczególnie ostrożnie podchodzić do skoncentrowanych ekstraktów roślinnych, antyoksydantów w wysokich dawkach oraz probiotyków. Zawsze pamiętaj, by wybierać suplementy standaryzowane na zawartość substancji aktywnych, a najlepiej sięgaj po te, które mają status leków OTC lub żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.
Suplementacja nie powinna odbywać się bez wiedzy lekarza. Każdy suplement, nawet ten uważany za naturalny, może mieć interakcje z leczeniem onkologicznym. Najlepszym wsparciem terapii pozostaje dobrze zbilansowana, indywidualnie dopasowana dieta oraz profesjonalna opieka dietetyka klinicznego.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie może zastąpić porady lekarskiej. Moim celem jest edukowanie pacjentów, aby świadomie mogli podjąć najlepsze dla nich decyzje. Chcę aby, wiedza którą przekazuję pomogła aktywnym pacjentom lepiej komunikować się z lekarzami i optymalnie wykorzystać czas swojej wizyty.
Źródło:
Alsulami FJ, Shaheed SU. Role of Natural Antioxidants in Cancer. Cancer Treat Res. 2024;191:95-117. doi: 10.1007/978-3-031-55622-7_4. PMID: 39133405.
Abenavoli L, Izzo AA, Milić N, Cicala C, Santini A, Capasso R. Milk thistle (Silybum marianum): A concise overview on its chemistry, pharmacological, and nutraceutical uses in liver diseases. Phytother Res. 2018 Nov;32(11):2202-2213. doi: 10.1002/ptr.6171. Epub 2018 Aug 6. PMID: 30080294.
Kaźmierczak-Siedlecka, K., Skonieczna-Żydecka, K., Hupp, T., Duchnowska, R., Marek-Trzonkowska, N., & Połom, K. (2022). Next-generation probiotics – do they open new therapeutic strategies for cancer patients? Gut Microbes, 14(1). https://doi.org/10.1080/19490976.2022.2035659
Pietrzak S, Marciniak W, Derkacz R, Matuszczak M, Kiljańczyk A, Baszuk P, Bryśkiewicz M, Sikorski A, Gronwald J, Słojewski M, Cybulski C, Gołąb A, Huzarski T, Dębniak T, Lener MR, Jakubowska A, Kluz T, Scott RJ, Lubiński J. Correlation between Selenium and Zinc Levels and Survival among Prostate Cancer Patients. Nutrients. 2024 Feb 14;16(4):527. doi: 10.3390/nu16040527. PMID: 38398851; PMCID: PMC10891521.
Szawłowski A., Gromadzka-Ostrowska J.(Ed.). (2022). Dietetyka w chorobach nowotworowych. PZWL Wydawnictwo Lekarskie.
Dietetyk kliniczny specjalizujący się w opiece nad pacjentami onkologicznymi. W pracy łączy żywienie kliniczne z podejściem pełnym zrozumienia – od prehabilitacji i żywienia okołooperacyjnego po leczenie żywieniowe i wsparcie w rekonwalescencji.